Home / سياسي افيئر / آمريڪي دانشور ڊاڪٽر مارون سان ڪچهري
above article banner

آمريڪي دانشور ڊاڪٽر مارون سان ڪچهري

هڪعامتصورپاڪستان۾آهيتهامريڪادنيا۾رونماٿيندڙهروڏيواقعييااشوجوبنياديمحرڪآهي.پوءِاهيواقعاسياسيهجنيامعاشي،حڪومتمخالفتحريڪونهجن،جنگيونهجن،انسانيامداد۽معاشيپيڪيجهجنياپابندي،هرڳالههپٺيانامريڪابهادرهوندوآهي.پاڪستانلاءِعامتصوراهوآهيتهاهومذهبيانتهاپسنديءَجوڳڙههآهي.طالبان۽القاعدهجيسموريقيادتپاڪستان۾لڪلآهي۽تنگنذري۽جنونيتجينرسرياسانوٽآهي.هندستان۾ٿيندڙهردهشتگردڪارروائيءَپٺيانپاڪستانآهي.افغانستان۾امنرڳوانڪرينٿوٿئيجوپاڪستانسرڪارانجيحق۾نهآهي.ڏکڻايشياتوڻيعالميامنجيڪوششنجاوڏادشمنپاڪستانجيعسڪريقوتن،سيڪيورٽياسٽيبلشمينٽ۽ڳجهنادارنجيهٿن۾نچنداآهن.هاڻاهڙنتصورن،جيڪيالزامبهٿيسگهنٿا۽سچبه،جيڪريپاڪستاناڄدهشتگرديءَخلافجوڙيلعالميجنگ۾بيانتهامالي،سياسي۽انسانينقصاننکانپوءِبههڪڀروسينهڪرڻجوڳوپارٽنرآهي.ايئنآخرڇوآهي؟بنياديمسئلوڪهڙوآهي،اهڙي”پرسيپشن“پٺيان!

منهنجيچوڻجومطلبهيءُآهيتهسياست۾اميج۽ßياتصورجواهمڪردارهوندوآهي.تازوريمنڊڊيوسجيڪيس۾ملڪيسلامتي،قوميوقار۽غيرتجينگهبان،ملڪجينظرياتياساسجيپاسبانهئڻجيدعويدارنوازليگجيپنجابحڪومتجوجيڪوحشرٿيوآهي،سوپڻهڪخطرناڪ“پرسيپشن”جيدائري۾اچيٿو.پيپلزپارٽيءَلاءِاهومشهورآهيتهاهاهڪروشنخيال۽پرو آمريڪاجماعتآهي.اهاڳالههبههڪ“پرسيپشن”آهيغلطياصحيح،ان۾نٿاوڃون.

مذهبيجماعتون“امريڪيسامراجمردهباد”جانعراهڻنديهڻنديراتڪريوڇڏين،پرعواميراءِاهاآهيتهاهيپڻامريڪاجيپيرول(پگهار)تيآهن.2 0 0 2 ع۾آمريڪاجيمحبوباڳواڻجنرلپرويزمشرفجيهنج۾ايمايمايکيويهارڻانهنمحبتنجونتيجوهو۽انجوبنياديسببمذهبياڳواڻن۽ساڄيڌرذريعيافغانستان۾ويٺلالقاعده۽طالبانسانڳالهينجيڪاميابيءَکييقينيبڻائڻهو.

انهنسمورينمعاملنکيوڌيڪسمجهڻلاءِانٽريڪشن بينالعملجيبيحدگهرجآهي۽جيڪڏهنانهنماڻهنسانڪچهريءَجوموقعومليٿو،جيڪيانهنمعاملنجامکڪردارآهنتهپوءِشينکياڃابهتر طريقيسانسمجهڻجاگسملنٿا.

انڏس۾گذريلهفتيآمريڪياسڪالر،سياسيمفڪر۽ليکڪڊاڪٽرمارونوينبوم(Dr Marvin Weinbaum) سانڪچهريٿي.آمريڪيسفارتخانيجيڪراچيقونصليٽجيسياسي۽ثقافتيشعبيپارانهڪڊائلاگرکيوويوهو،جنهن۾سنڌجيمکسياسيپارٽينجياڳواڻن،سولسوسائٽيجيڪارڪنن،سياسيتجزيينگارنکيسڏيوويوهو.ڊائلاگ۾ايمڪيوايمجااڳواڻفاروقستار،رضاهارون، مصطفيٰڪمال۽پيپلزپارٽيءَجيشهلارضا،سلامڌاريجو،نظامنظاماڻي،زوفينٽيابراهيم۽مونسوڌوڪيترائيماڻهوشريڪٿياهئا.

ڊاڪٽرمارونجيغيررسميليڪچرجوموضوعهو: ”پاڪستانجيسياست۽انجاخطي۽بينالاقواميسياستتياثر“. پاڪستانافغانستان۾۽ايرانڊاڪٽرمارونجيهنوقتتحقيقجامرڪزآهن،جن۾هودهشتگردي۽انتهاپسندي،ترقي،سياسياقتصاديات۽جمهوريت۽جمهوريسماججهڙنموضوعنتيتمامگهڻولکيرهيوآهي.هوامريڪيحڪومتجياهمشعبن،اسٽيٽڊپارٽمينٽ۽انٽيليجنسبيورو۾ڪمڪندورهيوآهي،انکانسواءِهوعلميميدان۾دنياجيمکسياسيٽينڪانسٽيٽيوٽآفپيس۾ريسرچفيلو۽ايلونائييونيورسٽيءَ۾ڏکڻايشيا۽وچاوڀرجوڊائريڪٽررهيوآهي.سندسڳالههٻولههانتهائيدلچسپهئي۽لڳيرهيوهوتهڄڻڪواهڙومقاميڏاهوڳالهائيرهيوهجي،جنهنکيپاڪستانبابتهرڪنهنمعامليجيخبرآهي.سندسگفتگوجابنيادينقطاهيهئا:

1 . جمهوريتمسلسلجمهوريتنوسيليمضبوطٿيندي،جنهن۾هنامريڪاجومثالڏينديامريڪيخانهجنگينجومثالڏنو.

2 . انتهاپسندي۽مذهبيتنگنظري،روشنخيالپاڪستانلاءِوڏوخطروآهي.

3 . ڪمزورترين۽انڌيمنڊيجمهوريتعاليشانآمريتکانبهترآهي.

4 . پاڪستانجوسياسيمستقبل،پاڪستانجوعوامئيطئهڪندو.

5 . پاڪستانبدترينطرزحڪمراني،ڪرپشن،احتسابکانآجوسماجآهي،تنهنڪريسموراسياسي،معاشي۽سماجياداراڀڃ ڍاههجوشڪارآهن.

6 . پاڪستان۾متضادمفادرکندڙڌريونموجودآهن،تنهنڪريجمهوريادارنجيمضبوطي۽عوامجيڀلائيءَواريسماجينظامذريعيتڪرار۽اختلافگهٽباويندا.

7 . سياسيجماعتونجيستائينبادشاهياندازڇڏي،پارٽيناندرجمهوريڪلچرنهآڻينديون،تيستائينخدمتنجيرسائيحقيقينمونينهڪريسگهنديون.

8 . پاڪستانجوعلائقائيسطحجوڪردارآهي۽عسڪريقوتون۽سيڪيورٽياسٽيبلشمينٽجوفيصلنتيمڪملڪنٽرولآهي،جنهنڪريخطي۾پائدارامنممڪننهآهي.

9 . علائقائيسطحتينئينصفبنديءَ۾ايران۽افغانستانجوپاڪستانتيوڏواثررهندو.

0 1 . هندستان،پاڪستان۽امريڪاعلائقيجااهمعنصر۽لاڳاپيلحصيدارآهن.

1 1 . سولسوسائٽيءَجيڪريپاڪستاناندرهڪووڪلڪلاسپيداٿيوآهي.

2 1 . سفارتڪاريءَجوآرٽهرشهريءَکياچڻگهرجي،ڇاڪاڻتهاهيپنهنجيپنهنجيسماججاثقافتيسفيرهونداآهن.

انکانسواءِسوالن۽جوابنجينشست۾بههنڪيترنئيموضوعنتيڳالهايو.هنجيڪيترنئينقطنسانحاضرينمتفقٿيا۽ڪنتياختلافبهٿيو،پربنياديطورڪچهريءَجيگهڻرخيماحولمانگهڻيوننيونڌيانڇڪائيندڙڳالهيونسامهونآيون.ڊاڪٽرمارونجيتقريرختمٿيڻکانپوءِسوالنجوابنجينشست۾ايمڪيوايمجيڊاڪٽرفاروقستارڊگهيتقريرڪرڻجيڪوششڪئي،جنهن۾هنساڳيواسٽيريوٽائيپموقفورجايوتهسندنجماعتغريب۽مڊلڪلاسطبقيجيجماعتآهي.جاگيردارن۽سرمائيدارنجوسياستتيقبضوآهي.هواڪيليانقلابيپارٽيآهي.انهيءَتيمونميزبانناڳياناعتراضرکيوتهڊاڪٽرصاحبتقريرڪرڻبدرانرڳوسوالڪريياڪوڪمينٽڏئي،جنهنکانپوءِڳالههٻولههشراڪتيانداز۾هلڻلڳي.

مونتازوآمريڪياداري،امريڪنپريس”ايپي“جيپاڪستانجيچيفپارانافغانستان۾ڏوڏي جيپوک۽ان۾سيآءِاي،آءِايسآءِ،القاعده۽طالبان۽انمانلاڀحاصلڪرڻواريمعامليتيڪيلانڪشافنبابتپڇيوتهڪيئنمنشياتجوپئسوانتهاپسندي۽رجعتپسندقوتنکيادارتيشڪلڏيئيرهيوآهي.ٻيندوستنبهڳالهايو،ڪيترنئيپيپلزپارٽيءَتيسختڇوههڇنڊيا۽حيرتانگيزطورايمڪيوايمجيحمايتڪئي،جنهنتيڊاڪٽرمارون،ڊاڪٽرفاروقستار،رضاهارون۽مصطفيٰڪمالکيمخاطبٿينديچيوتهاوهانجوليڊرلنڊن۾ويهيتنظيمٿوهلائي،اهوپڻغيرجمهوريعملآهي.

بحثتمامڪارائتوآهي،پربحثجابنيادانتاريخيزمينيحقيقتنکانپريبيٺلهئا،جنکيسمجهڻکانسواءِهنرياست۽ان۾رهندڙماڻهنجامسئلاحلنٿاٿيسگهن.هيءُملڪپنجنآئينيايڪاينگڏجيٺاهيو.هنوقتچارتاريخيوطن۽قومونهنملڪکيشناختڏيوبيٺيونآهن۽انهنکينظراندازڪريمعروضيحالتن۽حقيقتنکانلنوائيڪابهجوڳيحڪمتعمليجوڙينٿيسگهجي،جنهنوسيليرياست۽عوامصحيحرخ۾اڳيانوڌيسگهن.

جمهوريتجيآڙ۾تاريخيوطنن۽قومنتيٻڌلهنفيڊريش۾جائزآئيني۽قانونيحيثيتملڻکانسواءِ،سڀنيآئينيايڪاينجيتهذيب۽تاريخيسڃاڻپکيتسليمڪرڻکانسواءِ۽انهنکيپنهنجنوسيلنتياختيارڏيڻکانسواءِاهوڪيئنممڪنآهيتههيءَرياستهڪانصافپسندسماججوڙيسگهي،جتيقانونجيحڪمرانيهجي۽قانونيانصافجيبالادستيهجي.اڪثريت۽اقليتجاتضاد،مختلفلساني،نسلي۽مذهبيگروهنجيبنياديحقنجيتحفظجهڙامعاملاحلٿيسگهن.سوالهيءُبهآهيتهقوميايڪاينجيسياسيمعاشيمفادنتيراتاهاهڻيهيءَرياستڪيترووقتجٽاءَڪريسگهندي۽روشنخيال۽جمهوريرياستهجڻجوسانگرچائيندي؟

ڊاڪٽرمارونجيگفتگومانصافظاهرهوتهپاڪستانيرياستجيسمورنمکاسٽيڪهولڊرزجيڪردار،مفادن۽مجبورينکانواقفآهي.هتانجيايجنسينجياليڪشن۾ڪرداراداڪرڻکانوٺيامريڪيمداخلتتائينهنکيهررخجيڄاڻهئي،پرظاهرآهيتهسفارتيآدابنهيٺڪيڳالهيونڪبيونآهن۽ڪيرڳوڪامنسينسجيبنيادتيسمجهبيونآهن.مائيڪولاچيروڊتيقائمامريڪيسفارتخانيجينئين۽منموهيندڙعمارتاندرمختلفطبقنجيماڻهنجامختلفاسڪالرز،ٿنڪٽينڪ۽سياسيدانشورنسانمڪالماٿيندارهنٿا.اهوسلسلوهتانجيسياسي۽ثقافتيشعبيجيڪمجوحصوآهي۽آئونسمجهانٿوتهسنڌجيسمورينسياسيجماعتن،سولسوسائٽيجيدوستنکياهڙاموقعاوڃائڻنهگهرجن،جتياهيپنهنجيڳالههرکيسگهن.ڇاڪاڻتهموناڳ۾بهلکيوآهيتهجيستائيناسانجوبينالعمل،لههوچڙ۽رابطيجاذريعانهوڌندا،تيستائيناسانجيانسطحتيموقفرکڻجواثرئيپيدانهٿيندو.اقتدارياليٽانکاناڳسفارتيميدان۾سنڌجينمائندگيڪنداآياآهن،جتيهوسنڌبدرانپنهنجنخصيصمفادن۽ويزائنجيڳالههکيوڌيڪاهميتڏيندارهياآهن.پيپلزپارٽياهڙنفورمزتيسدائينوفاقيپارٽيهجڻجيدعواتائينمحدودڏٺيويئيآهي.سنڌجيحقيقينقطئهنظرکينظراندازڪيوپئيويوآهي۽هاڻجڏهنسنڌجيمڊلڪلاسکي،سنڌجيساڃهه وندن۽سولسوسائٽيجينمائندنکياهوموقعومليوآهيتههوسنڌجينمائندگيڪنتهکيناهانماڻيصلاحآهيتهاهيڪنهنڊپڊاءَ۽هٻڪ۽ڪمتريءَکانسواءِمادروطنجوڪيسبهادريءَسانرکن۽ڊاڪٽرمارونجهڙنساڃهه ونداسڪالرزسانڪچهريجوموقعوملڻتيهواهوٻڌائينته:

1 . سنڌروشنخيال۽سيڪيولرماڻهنجوخطوآهي.

2 . سنڌ”جيو۽جيئڻڏيو“جيعالمياصولتييقينرکيٿي.

3 . سنڌسنڌينجوهزارينسالنکانوٺيتاريخيوطنآهي۽هوهرفورمتيانهيءَانتهائيبنياديڳالههکيورجائينداايندا.

4 . سنڌهڪآئينياڪائيطورمضبوطپاڪستانچاهي،پراهوتڏهنممڪنٿيندو،جڏهنفيڊريشنهلائڻجابنياديسياسي۽اخلاقيقدررائجڪبا.

5 . سنڌيجمهوريت۽جمهوريادارنجيعزتڪنٿاپر،انجيقيمتقوميسڃاڻپوڃائڻجيصورت۾ادانٿاڪريسگهن.

6 . اڄوڪيعالميدنياجيسڀکانوڏنبحرانن،مذهبيانتهاپسندي،نسليتنگنظري،لسانيرجعتپرستي،انسانن،هٿيارن۽منشياتجياسمگلنگجومقابلوهنخطي۾رڳوسنڌکيگڏکڻيڪريسگهجيٿو.ڇاڪاڻتهسنڌانهنناسورنساننفرتڪندڙهڪصوفيمزاجرکندڙخطوآهي.

مونپنهنجيوس۽وتآهرڪوششڪئيتهچانههجيوقفي۾جيتروبهٿيسگهي،اهاڳالههڊاڪٽرماروناڳيانرکانتهجيئنعامراءِپرسيپشنجوڙجيتهسنڌکانسواءِجمهوريت۽امنممڪننهآهي.

below article banner

پنهنجو رايو ڏيو

توهان جو اي ميل پتو ظاهر نه ڪيو ويندو. گهربل معلومات تي هيءَ نشان لڳل آهي: *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

صفحي جي چوٽيءَ تي وڃو