Home / اسپيشل افيئر / شهيد الهه بخش جيئرو هجي ها ته سنڌي هندو ڌرتي ڌڪاڻا نه هجن ها!
above article banner

شهيد الهه بخش جيئرو هجي ها ته سنڌي هندو ڌرتي ڌڪاڻا نه هجن ها!

amarانڊيا ۾ جڏهن مان ممبئي ويندو آهيان ته منهنجو قيام شڪارپور ڄائي سنڌي جي مشهور اديب نند لال جويري جي گهر ۾ هوندو آهي جيڪو ممبئي جي مشهور بيچ ڪينڊي اسپتال ويجهو شيام نواس سوسائٽي ۾ آهي. اتي رهڻ جو هڪ سبب نند لال جو آڌر ڀاءُ ۽ مهمان نوازي به آهي جنهن ۾ هن جي سنڌ ۽ سنڌ واسين سان سڪ ۽ محبت جو اظهار پڻ ٿئي ٿو.
دراز قد ۽ سمارٽ شخصيت جو مالڪ نند لال جويري منهنجي اچڻ کان ڪجهه ڏينهن اڳ پنهنجي پلنگ تان ننڊ ۾ ڪري پيو هو جنهن سان هن جي چيلهه ۾ ڌڪ لڳڻ سبب تڪليف هئي پر ان جي باوجود هڪ سنڌ واسي مهمان کي ڏسي ڄڻ هن کان سڀ ڪجهه وسري ويو هو. هن جي اکين جي چمڪ ۾ هن جي اندر جا جذبا سولائي سان ڏسي پيا سگهجن.
هن منهنجي مصروفيتن بابت ِ پڇيو ته مان ٻڌايو مانيس ته ڪجهه دوستن سان ملڻو آهي، پوءِ هن ٻڌايو ته اڄ ڪاليج ممبئي ۾ ڀڳونتي ناواڻي جي ورسي، گوبند مالهي جي ڪتاب جي انگريزي ترجمي جو مهورت ۽ ميوزڪ پروگرام آهي جنهن جو خاص مهمان شڪارپور ڄائو جڳ مشهور وڪيل رام ڄيٺملائي آهي. اهو ٻڌي مون کي ڏاڍي خوشي ٿي ۽ پوءِ شام جو اسان ٻئي تيار ٿي جيئي هند ڪاليج جيڪو چرچ گيٽ تي آهي، وڃي پهتاسين. سمورو هال مهمانن سان ڀريل هو جنهن ۾ اڪثريت پوڙهن ۽ وچين ڄمار وارن جي هئي جڏهن ته نوجوان نه هجڻ جي برابر هئا جنهن مان لڳي پيو ته انهن جو پنهنجي ٻولي ۽ ثقافت سان ڪو گهڻو چاهه ناهي.
نند لال کي سڃاڻيندي گوبند مالهي جي ڌي شوڀا کيس مون سميت اڳيان واري سيٽ تي ويهاريو. سيٽ تي ويهندي نند لال ساڻس منهنجو تعارف سنڌ مان آيل هڪ اديب طور ڪرايو.

اسان جي اڳيان وار سيٽن تي هند- سنڌ جو مشهور راڳي گهنشام واسواڻي ويٺل هو. سڀ کان پهريان ڀڳونتي جي جڳ مشهور نغمن، لاڏن ۽ سهرن تي تمثيل، ناٽڪ ۽ رقص پيش ڪيو ويو جنهن ۾ نوجوان ڇوڪرن ۽ ڇوڪرين ڏاڍي بهترين طريقي سان پرفارم ڪيو.
ان کانپوءِ ڪلامن جو سلسلو شروع ٿيو ته ٺاڪر چاولا جي ڏوهٽي ۽ آشا چاولا جي ڌي ماسٽر چندر جو ڪلام پيش ڪيو. مان هن جي پرفارمنس ڏسي دنگ رهجي ويس. ايتري ننڍي عمر ۾ ايتري اعتماد ۽ مهارت سان ڳائيندي، مان اڄ تائين ڪنهن کي ناهي ڏٺو. ان کانپوءِ ڪجهه ڳائڻين پڻ ڏاڍي سٺي انداز ۾ سنڌي نغمه پيش ڪيا جيڪي هو پنهنجي اينڊرائيڊ فون ۾ لکي کڻي آيون هيون. مان ايتري ننڍي ڄمار جي بهترين گائڪن کي ڏسي اهو وقت ياد ڪرڻ لڳس جڏهن هند جا سنڌي افسوس ۽ حسرت سان سنڌ وارن کي چوندا هئا ته توهان خوش قسمت آهيو جو توهان وٽ تمام گهڻو ٽيلينٽ آهي جڏهن ته هند ۾ تيزي سان هڪ خلا پئي پيدا ٿيندي وڃي. اڄ مان هڪ سنڌ واسي طور اهو سوچيان پيو ته هند واسي ڪيترا نه خوش قسمت آهن جو انهن وٽ سٺن گهرن جو پڙهيل لکيل ۽ قابل ٽيلينٽ آهي جيڪو ايندڙ ڪيئي سال سنگيت جي دنيا ۾ چمڪندو رهندو. اڄ هند ۾ ڪملا ڪيسواڻي ۽ ڀڳونتي ناواڻي ناهن ته اُما لالا، ڪاجل چند پراماڻي، جهڙيون ڪيئي سريلي آواز واريون فنڪارائون آهن.

Picture10
پروگرام جي هڪ ٻئي سيگمينٽ ۾ سرڳواسي گوبند مالهي جي ڪتاب “پکيئڙا ولر کان وڇڙيا” جي انگريزي ترجمي The Anguish Of Sepration جي مهورت هئي جنهن لاءِ سڀني اديبن کي اسٽيج تي سڏيو ويو. مهورت انڊيا جي جڳ مشهور وڪيل ۽ سياستدان رام ڄيٺملاڻي ڪيو، جڏهن ته اسٽيج تي مون سميت نند لال جويري، رام جواهراڻي،پروفيسر ٻلديو موٽلاڻي سميت ٻيا اديب به موجو دهئا.
رام ڄيمٺلاڻي ،نند لال جويري کي منهنجو تعارف ڪرائڻ لاءِ چيو ته نند لال جويري چيو ته هي سنڌ جي اڳوڻي وزير اعليٰ شهيد الهه بخش سومري جو پوٽو آهي، جنهن تي رام ڄيمٺلاڻي چيو ته سنڌ مان آيل ان مهمان آءُ مانُ ڏسندس. هن لاءِ شال ۽ گلدستو آندو وڃي. هن پهريان شال پارائي ۽ پوءِ گلدستو ڏيندي مون کي ڀاڪر پاتو ۽ ڪيئي ڀيرو منهنجو هٿ چمندو رهيو ۽ پوءِ مائيڪ هٿ ۾ جهلي چيائين ته اڄ توهان سڀ ٻڌي ڇڏيو ته جيڪڏهن الهه بخش سومرو زندهه هجي ها ته اڄ اسان ڀارت ۾ نه پر پنهنجي سنڌ ۾ هجون ها ۽ هيئن دربدر نه ٿيون ها ۽ اڄ اها ڳالهه به ٻڌي ڇڏيو ته اسان کي سنڌ مان ڪڍڻ وارا سنڌي مسلمان نه هئا پر اهي مسلمان هئا جيڪي ڀارت مان سنڌ آيا هئا. هن وڌيڪ چيو ته سنڌ وارن اسان اتي جيڪي ڪجهه ٿي رهيو آهي ان تي انهن کي گهڻيون شڪايتون آهن ۽ هو پاڻ کي ملڪ ۾ ٽئين درجي جو شهري سمجهن ٿا جنهن جو اظهار هو اڪثر پنهنجن پروگرامن ۾ ڪندا رهندا آهن جن مان ڪجهه مان به اٽينڊ ڪيا آهن ۽ ڪيئي دفع انهن کي سمجهائي ٿڌو به ڪيو آهي. ان کانپوءِ جڏهن اسٽيج تان لٿاسين ته هيٺ گهنشام واسواڻي سان ملاقات ٿي. گهنشام جڳجيت سنگهه جو شاگرد ۽ ساڻس گهڻن ئي پروگرام ۾ پرفارم ڪري چڪو آهي ۽ کانئس ديهانت کان پهريان هڪ سنڌي فلم لاءِ به ڪجهه نغمه پنهنجي ڌن ۾ سنڌي زبان ۾ ڳارايا هئا. ان سان گڏ بيٺل جوان پنهنجو تعارف بالي ووڊ جي جڳ مشهور سنگر سي ايڇ آتما جي ڀاءُ طور ڪرايو. مان ساڻس جوش سان مليس. سي ايڇ آتما بولي ووڊ جو هڪ نرالو سنگر هو جنهن جو آواز ليجنڊ سنگر ڪي ايل سهگل سان ملندڙ هو. سهگل جي ديهانت کان پوءِ سي ايڇ آتما ڪنهن حد تائين هن جي آواز جو خال پورو ڪيو. هن ڪافي سپر هٽ گانا ڳايا جن ۾ ڪجهه مشهور گانا هي آهن.
منڊ وي تلي غريب ڪي
دل بيقرار هي ميرا
ڪيسا پيار ڪهان ڪي محبت
تجهه بن سوني پريم ڪي ڊگريا
پريتم آن ملو
رورن مين ساگر ڪناري
هن پنهنجو ڪيريئر 1945ع ۾ شروع ڪيو ۽ هڪدم شهرت جي چوٽي تائين پهچي ويو. سندس جنم حيدرآباد سنڌ ۾ 1923ع ۾ ٿيو. سندس ڪيريئر جلد ئي ختم ٿي ويو، جڏهن هو ڦوهه جواني ۾ گذاري ويو. سندس ننڍو ڀاءُ چندرو آتما اڄ به ڳائيندو آهي.
هي پروگرام ڏاڍو منظم ۽ خوبصورتي سان هليو ۽ لڳي پيو ته ان جي تياري گهڻي محنت سان ڪئي وئي هئي اهو ئي سبب هو جو انڊيا جي هڪ اديب پنهنجي ڳچي مان سونو هار لاهي گوبند مالهي جي ڌيءُ کي ايترو سٺو پروگرام پيش ڪرڻ تي مڃتا طور ڏنو. پروگرام ن ۾ مون کي به پسند آيو پر نوجوانن جي طرفان گهٽ شرڪت سوال پئدا ٿي ڪري، تنهن ڪري ضرورت ان ڳالهه جي آهي ته اهڙن پروگرام ن اهو ڪجهه به شامل ڪيو وڃي، جيڪو انهن جو ڌيان ڇڪائي ۽ هو دلچسپي وٺن ته جيئن سنڌي تهذيب، ٻولي ۽ ورثو نسل در نسل قائم ۽ دائم رهي.
amirsoomro@hotmail.com

below article banner

پنهنجو رايو ڏيو

توهان جو اي ميل پتو ظاهر نه ڪيو ويندو. گهربل معلومات تي هيءَ نشان لڳل آهي: *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

صفحي جي چوٽيءَ تي وڃو