Home / ڪتاب / The Days: مصر جي هڪ انڌڙي ليکڪ جي آتم ڪٿا
above article banner

The Days: مصر جي هڪ انڌڙي ليکڪ جي آتم ڪٿا

Writer

“دي ڊيز” (The Days) مصر جي نامياري ليکڪ طاحا حسين جي آتم ڪٿا آهي. هو گھڻن حوالن سان هڪ غير معمولي شخص هو. ننڍپڻ ۾ حجام، جن کي ان وقت سرجن جي حيثيت به حاصل هئي، جي غلط علاج جي ڪري اکين جي نور کان محروم ٿي ويو هو. هو مٿئين مصر جي هڪ ڳوٺ سان تعلق رکندڙ گھڻن فردن واري هڪ غريب خاندان جو فرد هو. سندس بينائي نه هئڻ جي ڪري اهو سمجھيو ويو هو ته هو محدود مذهبي تعليم ئي حاصل ڪري سگھندو ۽ هڪ مذهبي عالم طور پنهنجو گذارو ڪندو. پر هن پنهنجي ذهانت ۽ ڪوششن سان ان ڳالهه کي غلط ثابت ڪيو. هو مصر ۾ قائم ٿيل پهرين يونيورسٽي جو پهريون گريجوئيٽ ۽ ان جو پهريون مصري ڊين هو. ان کانسواءِ هو پهريون مصري هو جنهن کي ادب جي نوبل ايوارڊ لاءِ پڻ نامزد ڪيو ويو هو. هن سٺ کان وڌيڪ ڪتاب ۽ گھڻا مضمون لکيا. سياسي، سماجي ۽ تعليمي سرگرمين ۾ شامل رهيو ۽ گھڻين مخالفتن کي منهن ڏنائين. هو پاڻ کي انڌڙو نه سمجھندو هو ۽ نه ئي پڙهائيءَ جو نابينائن وارو طريقو اختيار ڪيائين. هو ڪلاس ۾ ليڪچر ٻڌڻ ۽ پنهنجي ڪنهن دوست يا ٻئي ڪنهن همراهه جي ڪتاب پڙهي ٻڌائڻ وسيلي پنهنجي تعليم کي اڳتي وڌائي ٿو.

P-01

هي آتم ڪٿا اصل ۾ ٽن ڪتابن جو مجموعو آهي. پهريون ڪتاب سندس ننڍپڻ جي حوالي سان آهي جيڪو هن ڳوٺ ۾ تعليم حاصل ڪندي گذاريو. ٻيون ڪتاب گھڻي ڀاڱي سندس جامعه ازهر ۾ تعليم ۽ اتي گذاريل ڏينهن جي حوالي سان آهي. هتي هو تعليم ته حاصل ڪري ٿو پر هڪ ته اڪيلائيءَ جو شڪار هجي ٿو ۽ ٻيو ته پڙهائي جي طريقئه ڪار ۽ ان جي مواد مان مطمئن نه ٿو هجي، کيس ڪو اتساهه نه ٿو ملي. هتي بس سندس ڏينهن ايئن ئي گذرندا رهن ٿا. هو هتي مختلف استادن جي ويجھو هجي ٿو جڏهن ته مختلف استادن سان سندس مختلف مسئلن جي حوالي سان اختلاف پڻ پيدا ٿين ٿا. ان دوران قاهره ۾ اولهه جي طرز تي تعليم ڏيندڙ پهرين يونيورسٽي قائم ٿئي ٿي جتي جديد تعليم ڏني وڃي ٿي. هو هتي تاريخ، ادب ۽ فلسفي تي مختلف ڪلاس اٽينڊ ڪري ٿو ۽ کيس هڪ اُتساهه ملي ٿو. لڳي ٿو ته اهو ازهر کان بلڪل مختلف آهي جتي ماڻهو کي رڳو هر ڳالهه کي جيئن جو تيئن مڃڻو نه ٿو پئي پر ان کي تنقيدي نڪتئه نظر سان ڏسڻ ۽ سوال ڪرڻ جي پڻ اجازت آهي. ان دوران هو ازهر مان عالم جي ڊگري جو ڪورس پورو ڪري ٿو پر انٽرويو ڪاميٽي کيس ازهر جي شيخ جي چوڻ تي فيل ڪري ڊگري ڏيڻ کان انڪار ڪري ڇڏي ٿي.

اهڙي ريت سندس دلچسپي ازهر مان ختم ٿي وڃي ٿي، پنهنجو پورو ڌيان يونيورسٽي جي تعليم تي ڏئي ٿو. هتي هو فرانسيسي ٻولي، يوناني ۽ لاطيني تاريخ سکڻ شروع ڪري ٿو. کيس خبر پئي ٿي ته يونيورسٽي شاگردن جو هڪ وفد تعليم حاصل ڪرڻ لاءِ فرانس موڪلي رهي آهي. هو ان وفد ۾ شامل ٿيڻ لاءِ يونيورسٽي کي لکي ٿو ۽ ان ۾ پنهنجي فرانسيسي ٻولي سکڻ وغيره بابت ٻڌائي ٿو پر شروع ۾ سندس اها درخواست رد ڪئي وڃي ٿي. پوءِ کيس چيو وڃي ٿو ته جيڪڏهن هو ڊاڪٽريٽ جي ٿيسز ۾ ڪامياب ٿيو ته کيس فرانس موڪليو ويندو. پنهنجي لاڳيتي ڪوششن سان هو ان امتحان ۾ به ڪامياب ٿئي ٿو ۽ سندس نالو انهن ٽن ماڻهن ۾ شامل ڪيو وڃي ٿو جن کي يونيورسٽي پاران فرانس موڪليو ويندو. تيارين مڪمل ڪرڻ کانپوءِ پهرين مهاڀاري جنگ جي شروع ٿيڻ جي ڪري يونيورسٽي پاران فرانس ۾ موجود مصري شاگردن کي واپس گھرايو وڃي ٿو ۽ سندس اوڏانهن وڃڻ به ملتوي ٿي وڃي ٿو. نيٺ حالتن ۾ سڌارو اچي ٿو ۽ هو فرانس پهچي ٿو پر ڪجهه عرصي کانپوءِ يونيورسٽي پاران مالي حالتن جي ڪري شاگردن کي واپس گھرايو وڃي ٿو جنهن ۾ هو به شامل هجي ٿو پر ڪجهه عرصي کانپوءِ کيس وري فرانس موڪليو وڃي ٿو جتي هو مختلف ڪورس ۽ پنهنجي ڊاڪٽريٽ وغيره مڪمل ڪري ٿو.هتي ئي سندس پيار هڪ فرانسيسي ڇوڪري سان ٿئي ٿو جيڪا سندس لاءِ ڪتابن پڙهڻ جو ڪم ڪندي هئي ۽ پوءِ ان سان ئي شادي ڪري ٿو.

مصر جي آزادي جي حوالي سان هو گھڻو پرجوش هجي ٿو. ان حوالي سان هو آزادي لاءِ جدوجهد ڪندڙ اهم سياسي جماعت وفد جي اڳواڻن جي ويجھو هئڻ جي باوجود انهن سان گھڻين ڳالهين ۾ متفق نه ٿو هجي. پنهنجي هڪ آزاد راءِ رکندڙ ماڻهو جنهن جي ڪري کيس مذهبي انتها پسندن سميت گھڻن بااثر ماڻهن، جن مختلف موقعن تي سندس مدد به ڪئي هئي ۽ موٽ ۾ کانئس تابعداري جي توقع به رکن پيا، جي مخالفت کي منهن ڏيڻو پئي ٿو. هڪ آزاد منش ماڻهو جنهن پنهنجي نموني ۽ مرضي سان پنهنجي زندگي گذاري، پنهنجي ديد نه هجڻ کي پنهنجي ڪمزوري بڻجڻ نه ڏنو.

below article banner

پنهنجو رايو ڏيو

توهان جو اي ميل پتو ظاهر نه ڪيو ويندو. گهربل معلومات تي هيءَ نشان لڳل آهي: *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

صفحي جي چوٽيءَ تي وڃو